Anjhara, presidenta de AELU: “O motor económico da provincia tamén son as mulleres”

Jessica Fernández
Cando e con que motivación xorde a Asociación Mulleres Empresarias de Lugo?
A Asociación Mulleres Empresarias de Lugo xorde hai 37 anos, nun momento no que a situación das mulleres era moi diferente á situación actual en canto á súa proxección sociolaboral. O traballo das mulleres era fundamental pero non tiña proxección externa. Así, a asociación foi un mecanismo social imprescindible para o impulso da muller a nivel social. As mulleres, en Galicia, sempre foron un motor familiar e económico, xa que exercían de apoio na sombra, dándolles impulso aos homes e aos fillos para que puideran traballar e estudar. É dicir, eles podían diversificarse grazas ao sacrificio da muller e a asociación nace para sacar á luz ese traballo das mulleres.
Cales son os obxectivos da Asociación?
Nos temos dúas liñas principais de traballo: apoiar e axudar ás mulleres para que se poidan establecer laboralmente e crezan como empresarias ou emprendedoras; e, a outra, o empoderamento feminino, a toma de conciencia das mulleres do seu valor coas súas características e talentos propios. Isto materialízase facendo un traballo de orientación laboral e empresarial, axudándolles e facer trámites e presentar solicitudes de calquera tipo. Do mesmo xeito, a través de proxectos que convocamos todos os anos, fomentamos a independencia das mulleres como persoas con aspiracións e inquedanzas. Teñen que darse conta de que o seu traballo de apoio ás familias non debe soterrar o seu propio desenvolvemento como persoa. Ademais, os éxitos poden ser compartidos, xa que moitas veces un matrimonio funda unha empresa e ás veces a muller ponse á marxe voluntariamente, e pódese camiñar ao lado. Para nós o feminismo é un eixo transversal a todas as nosas accións; non reclamamos o recoñecemento da igualdade porque este é un dereito inherente a tódalas mulleres, xa somos iguais en dereitos e deberes, pero si que invocamos unha posta en práctica efectiva deste dereito.

Estase avanzando ou aínda queda moito por facer para acadar unha igualdade real?
Socialmente, imos saíndo dunha sociedade con un carácter marcadamente machista. O recoñecemento dos dereitos das mulleres é moi recente historicamente, polo que poderiamos considerar que estamos nunha infancia do desenvolvemento da igualdade da muller. Por iso, hai moitos comportamentos que saen por inercia, non por vontade de querer ser machistas. Nós facemos cursos de empoderamento feminino sobre todo enfocados nas zonas rurais, onde incluso en ocasións as mulleres veñen coas súas parellas e vemos como eles desfrutan destas actividades e intégranse. A igualdade será efectiva se tamén integramos ao outro 50 % da poboación, xa que queremos que nos recoñezan e nos dean o noso lugar. Non pode haber unha visión partidista do feminismo, non ten sentido excluír unha parte, así estás rexeitando a igualdade. Aquí todos temos que unirnos no camiño cara á igualdade, xa que nos afecta a todos os membros da sociedade.
Hai diferenzas entre e muller do rural e a do ámbito urbano?
As mulleres son mulleres en calquera lugar, e, concretamente, as mulleres galegas da provincia de Lugo teñen unhas características concretas, xa que aínda que temos núcleos urbanos, en xeral é case todo rural. Por iso, o carácter das mulleres no rural ou no urbano é parecido; somos netas das nosas avoas e somos todas mulleres rurais, incluso as urbanas. Con respecto ao emprendemento, non hai grandes diferenzas, só os sectores, e cada vez menos. Nós temos arredor de 150 socias de toda a provincia e vemos que hai actividades propias do ámbito rural, como unha gandaría, pero actividades económicas propias da urbe, como as relacionadas coas novas tecnoloxías, cada vez implántanse máis na zona rural. Por iso, é tan importante o investimento das administracións públicas, que teñen capacidade e responsabilidade de expandir as conexións na zona rural, así como mellorar e posibilitar unha igualdade de acceso aos servizos. Así, promóvese o emprendemento na zona rural, e isto repercute no asentamento da poboación. Se levas servizos e outras actividades diferentes das do sector primario, que xa está moi mecanizado e necesita menos man de obra, consegues que arraigue a poboación. Ademais, hai que posibilitar o retorno da xente que marcha estudar e podería volver, o que supón recuperar capital humano, mellorar e manter poboado o territorio. En definitiva, as mulleres que emprenden son valentes e contan cunha dose de creatividade e de capacidade de resolución.
Cales son as actividades que se promoven desde a Asociación?
Nós traballamos con outra asociación irmá, Deidades, que está especificamente dedicada a traballar con mulleres en situación de especial vulnerabilidade. Póñennos en contacto con mulleres que necesitan acompañamento e estamos implicados nese traballo de empoderamento feminino. Logo, nós como asociación temos a función principal de asesorar e acompañar a empresarias e emprendedoras. Cando unha empresaria xa leva un percorrido tratamos de mantelas informadas das novidades fiscais, modificacións que poidan afectar aos diferentes sectores, así como na tramitacións que poidan precisar realizar e tamén facemos cursos de reciclaxe en sectores como as novas tecnoloxías.
Outra actividade da asociación é a organización dos premios Son Muller. Estes, lévanse facendo sete anos e a idea é visibilizar os traballos femininos que contribúen ao mantemento socioeconómico da provincia. Estes premios están abertos as nosas asociadas e ao resto de empresarias, ademais de que se poden presentar proxectos consolidados ou de primeira creación, que estean en núcleo urbano e rural, e de calquera sector. O obxectivo é recoñecer o traballo, xa que, se algo non se ve, no existe; e o motor económico da provincia tamén está nas mulleres.
Por outro lado, todos os anos poñemos en marcha proxectos que están financiados pola Deputación de Lugo cos que tratamos de elaborar accións concretas que permitan mellorar a vida das socias, como formación en técnicas, autocoidado, seguridade, facturación electrónica... todo isto permite manter as empresarias ao día das novidades e darlles as ferramentas que necesitan para adaptarse aos cambios que se van producindo. Estes proxectos elabóranse ano a ano e complementa o labor de acompañamento que facemos a diario desde a asociación.
"A nosa intención é o benestar social e o crecemento das mulleres"
Hai necesidades para seguir mellorando?
Nós colaboramos coa Deputación de Lugo, co Concello, coa Xunta e con outras entidades. Sempre nos sentimos escoitadas, pero as posibilidades van máis aló. Estamos nunha situación de inestabilidade porque a asociación é sen animo de lucro e formada principalmente por autónomas, polo que non podemos poñer unha carga económica moi grande sobre elas, porque estamos para apoiar, e non para esixir; por iso, precisamos o apoio das administracións para facer o noso traballo, porque estamos a desenvolver un traballo tamén de interese social.
A nosa intención é o benestar social e o crecemento das mulleres, cada céntimo investido na asociación é ben investido. O da inestabilidade dígoo porque para levar a cabo os proxectos temos que contratar técnicas e estes teñen que ser renovados cada ano o que provoca certa precariedade na nosa capacidade de intervención.
Cales son os proxectos de futuro?
A asociación vaise manter, xa que nós sempre nos sentimos apoiadas e queremos seguir facendo os nosos proxectos de maneira anual, así como seguir co noso traballo de acompañamento. Eu estou convencida de que estamos a facelo ben e estou bastante satisfeita do traballo que se fai. Intentamos ofrecer todo ese apoio e pedímoslles que depositen esa confianza en nós.
Vivimos un momento histórico no que hai dificultade para crear comunidade e a forza está na comunidade. É dicir, o amparo e as cousas conséguense en grupo, porque así temos capacidade de acción fronte ao resto da sociedade e fronte ás administracións. Se as mulleres emprendedoras e empresarias de Lugo están lendo esta entrevista, convídoas a que se poñan en contacto con nós porque o grupo é o que nos fai ter forza á hora de pedir, reclamar e construír algo conxuntamente co interese de todas. É importante unir eses esforzos e ás mulleres empresarias de Lugo. Estamos a disposición de todas elas no CEI Nodus.