Entrevista: "Nós facemos traballo de campo, estamos aí man a man coas vítimas en todo o proceso"

LugoXa
Falamos con Marta Rodríguez, presidenta da asociación Si, hai saída que traballa con mulleres vítimas de violencia de xénero
Portada si hai saida
Portada si hai saida
25 nov 2022

Si, hai saída é unha asociación que traballa directamente con mulleres vítimas de violencia de xénero, falamos coa súa presidenta Marta Rodríguez Engroba.

Como nace a asociación Si, hai saída?

Si, hai saída é unha asociación contra a violencia de xénero, sen ánimo de lucro, que nace en Lugo no ano 2014. A asociación xurde como froito da miña propia experiencia, vítima de violencia de xénero. Cando sobrevivín a unha agresión terrible e denunciei decateime da tremenda soidade, incomprensión e das innumerables barreiras coas que se atopa unha muller nesa sitúación e decidín que axudar era algo prioritario.

Canta xente forma parte actualmente da asociación?

A asociación está integrada actualmente por cinco persoas, das cales tres son avogadas. Todas traballamos de xeito totalmente gratuíto, sen percibir ningún tipo de remuneración.

Que labor fan dende a asociación?

Dende a asociación dedicámonos principalmente ó asesoramento e acompañamento de vítimas de violencia de xénero. Dende o momento que unha muller decide, xa non tanto pedir axuda porque iso costa moito, senón contalo, nós estamos aí para acompañalas en todo o que necesiten no seu proceso. É certo que moitos casos teñen grandes similitudes pero non é menos certo que cada muller é un mundo, cada historia é diferente e non se pode xestionar a loita contra a violencia de xénero dende os despachos, que é o que se está facendo.

Nós facemos traballo de campo, estamos aí man a man coas vítimas en todo o proceso, hai xente que vén un día e non volve porque son situacións complexas e hai persoas que levan anos con nós, porque se establece unha ligazón.

Que ten que facer alguén que precise porse en contacto coa asociación? 

Contactar con nós é moi sinxelo, temos un número de teléfono 662 537 825 e un correo electrónico asociacionsihaysaida@gmail.com onde quen o precise pode chamar ou escribir. A partir de que se poñen en contacto con nós vemos en que situación está cada muller e como podemos axudar.

Nós non temos local, posto que non temos ingresos e non percibimos subvencións, pero gracias ás compañeiras avogadas dispoñemos dun espazo con privacidade para reunirse, atendelas e axudalas.

E alguén que queira colaborar? 

Dende a nosa asociación non recollemos ningún tipo de axuda económica, o que si agradecemos moito é o traballo de acompañamento ás mulleres. Moitas veces o simple feito de estar presente mentres están esperando para declarar, por exemplo, que son momentos nos que se sinte moita soidade xa é de moita axuda.

Ademais de acompañamento ás vítimas dende a asociación realizan outro tipo de traballos?

Si, dende a asociación tamén realizamos charlas e xornadas. Esta é unha parte do noso traballo que coidamos especialmente, tanto as charlas que impartimos en colexios ou institutos coma as xornadas que organizamos noutros foros.

O traballo nos institutos é de gran importancia porque por un lado dan a coñecer a xente máis nova unha cara da violencia de xénero aínda moi descoñecida pola inmensa maioría, xa que nós vivimos o día a día coas vítimas e por outro lado serve para identificar posibles casos de violencia e para a prevención da mesma.

Para as xornadas que organizamos contamos case sempre coa colaboración de recoñecidos profesionais de diversos eidos, que nos axudan e nos permiten amosar a loita contra a violencia de xénero dende diversos puntos de vista, algo moi importante para alertar sobre numerosas eivas que aínda existen na loita contra esta.

Como cre que está este tema entre a xuventude? 

Eu son a súa fiel defensora e aposto pola xuventude, si é verdade que hai un repunte, eso non o podemos negar, como tamén o hai entre os adultos pero é moi doado criticar e non facer nada de autocrítica os adultos.

As persoas que somos os referentes debemos pararmos a mirar que é o que estamos facendo mal, porque o mellor están reproducindo o que lles estamos ensinando todos os días e o que consumen nos diferentes medios dixitais e programas da televisión.

É moi importante tamén dende os espazos adultos non minimizar os sentimentos e os relatos das rapazas máis novas que acoden para contar que o seu mozo as está controlando, que lles mira o móbil ou que lles pide os contrasinais.

Tivo algo que ver a pandemia con este repunte da violencia? 

Temos que ter en conta que hai épocas do ano onde existen repuntes deste tipo de violencia como son as vacacións de verán, o Nadal, as pontes ou os fines de semana. Isto é a consecuencia dun maior tempo de convivencia polo tanto a pandemia para nós foi moi angustiosa. Trouxo como consecuencia que moitas destas mulleres quedaran pechadas co seu agresor durante o confinamento sin que nos puidesen chamar ou nós contactar con elas.

Existe unha crenza moi estendida de que é un delito de determinadas contornas culturais e estratos sociais e non é verdade. Calquera muller nalgún momento determinado pode ser vítima de violencia de xénero e calquera home pode ser un maltratador.

Cre que se está a avanzar na erradicación da violencia de xénero? 

Eu quero pensar que si, cando eu denunciei á miña parella pasei un calvario por duplicado. Cinco anos despois de separarme e cun neno pequeno coñecín ó home que case me mata, cando fun denunciar, no hospital portáronse moi ben comigo, pero na comisaria dixéronme que non dese que falar e que volvese a casa con el. Nese sentido algo avanzouse, pero no mesmo sentido que digo que se avanzou, dende que comezamos nós no 2014 ata agora volvemos experimentar un retroceso e hai un repunte da violencia de xénero.

A nivel de sociedade si que houbo avances pero tamén chegou un momento no que a violencia de xénero se fixo un oco na sociedade, e está aí perfectamente instalada.

Que lle diría a unha muller que está sendo vítima?

Unha vez asumida a condición de vítima, que é unha das maiores dificultades, o primeiro que lle diría a unha muller que se atope nesa situación é que pida axuda a alguén en quen confíe e que non minimice a súa situación aínda que non sexa quen de entendela. E por suposto que denuncie.

Se algo teño claro é que non hai outro xeito de saír da violencia de xénero que non sexa denunciando. Agora ben, tanto ou máis importante que a denuncia en si é que, ao facelo, non se sinta cuestionada, mal atendida ou desprotexida.

Marta Rodriguez Si hai saida