Cultura

A obra analiza o material gráfico creado hai 90 anos para apoiar o Estatuto de Autonomía e a súa relevancia dentro das correntes artísticas europeas da época

O Museo Provincial de Lugo será escenario, o vindeiro venres 25 de setembro ás 19.00 horas, da presentación dun novo ensaio dedicado a explorar o papel da arte e a creatividade na campaña que impulsou o Estatuto de Autonomía de Galicia en 1936. Trátase da obra 'Quen conduce o Estado. Arte, ideas, artistas e movementos que deron forma á vitoria do Estatuto de Galicia de 1936', asinada por Iria-Friné Rivera Vázquez e publicada pola área de Cultura da Deputación da Coruña.

O libro reúne unha selección do material gráfico que se elaborou para apoiar aquela campaña e examina o seu alcance cultural e político, situándoo dentro das correntes artísticas e do pensamento que percorrían Europa naqueles anos.

Segundo explica a propia autora, conceptos como a creatividade, a modernidade e o espírito colectivo foron piares fundamentais da imaxe pública que proxectou a campaña estatutaria. Aquela iniciativa buscaba activar o potencial da cidadanía nun momento en que as dificultades materiais limitaban o acceso a medios e canles de comunicación propios.

O Estatuto de Autonomía, sinala a autora, trataba de dar resposta a esta necesidade, apoiándose en principios democráticos como o pluralismo e a construción dunha sociedade diversa na que todos os galegos tiveran cabida.

Estas ideas materializáronse nunha linguaxe visual e cultural compartida, que a autora describe como unha auténtica revolución estética. Pancartas, folletos, filmes, música, bailes, desfiles, indumentaria e, sobre todo, mitins e carteis encheron rúas e edificios públicos, xerando un ambiente de entusiasmo que reflectía, segundo o ensaio, o máis vital do espírito galego da época.

O traballo destaca a figura de Camilo Díaz Baliño como principal impulsor da campaña, xunto á participación de personalidades como o daquela alcalde de Santiago e vicepresidente da Deputación da Coruña, Anxel Casal, ademais de asociacións agrarias e representantes dos ámbitos educativo, empresarial e da comunicación, especialmente a radio e a prensa.

O imaxinario visual da campaña, obra de artistas como Luís Seoane, Carlos Maside, López Bouzas, Vidarte, Castelao e Isaac Díaz Pardo, estendeuse por cidades, vilas e aldeas de toda Galicia, chegando tamén máis alá das súas fronteiras e espertando o interese tanto da sociedade da época como de institucións europeas e americanas.

O ensaio lembra ademais que aquel esforzo colectivo encarnou ideais como o expresado por Manuel Azaña, quen sostiña que todos os cidadáns eran "fillos do mesmo sol e contribuíntes da mesma corrente", en referencia ao espírito común que animou a defensa do Estatuto galego.