O PSOE acusa a Candia de inflar o incremento do SAF e cuestiona as cifras da lista de espera
A portavoz adxunta do Grupo Municipal Socialista de Lugo, Ana González Abelleira, acusou a alcaldesa, Elena Candia, de presentar de maneira imprecisa o plan de choque do Servizo de Axuda no Fogar (SAF), ao anunciar un incremento anual do 20% do contrato cando, segundo os cálculos do PSOE, a ampliación real da dotación é do 13 %. A concelleira considera que a medida non resolve as carencias estruturais do servizo e que o seu alcance está lonxe do anunciado polo Goberno local.
"Nin é un plan de choque, nin soluciona o problema nin é sequera unha mellora do servizo. Confírmase que o plan de choque do SAF anunciado por Candia en xuño é só propaganda e non soluciona o problema, como viñamos denunciando", afirmou González Abelleira.
A edil socialista cuestionou a diferenza entre a porcentaxe anunciada e o incremento que, segundo o seu grupo, reflicten os números. "Non se pode anunciar un incremento do 20% cando os números indican que é apenas do 13% anual. A cidadanía merece información rigorosa, non porcentaxes infladas para presentar como extraordinario o que é unha ampliación moito máis modesta. Cando se fala dun servizo esencial para persoas maiores e dependentes, a transparencia non é opcional", sinalou.
Segundo as estimacións do PSOE, ese incremento do 13 % da atención non significa que se vaia resolver o 13 % do problema acumulado, senón que, como máximo, podería permitir incorporar a ese número de persoas da lista de espera, sempre que os recursos adicionais se traduzan efectivamente en novas horas de atención. A formación sostén que o SAF necesitaría un incremento de 14.800 horas mensuais para atender as persoas con grao II e grao III de dependencia.
"Estamos ante un plan de choque que se anuncia como unha solución, pero que non cambia a realidade de fondo: o número de persoas que precisan atención seguirá sendo superior á capacidade do servizo. A lista de espera continuará existindo e o sistema seguirá sen dar resposta a todas as necesidades. Iso non é resolver o problema; é presentar como unha gran solución unha medida claramente insuficiente", advertiu.
González Abelleira tamén criticou que o anuncio chegase con máis de tres meses de atraso respecto ao compromiso adquirido en xuño. "As persoas dependentes e as súas familias non poden esperar indefinidamente a que o Goberno local pase dos anuncios aos feitos. O tempo perdido tamén ten consecuencias: detrás de cada persoa que agarda hai necesidades de coidados que non están sendo atendidas como deberían", afirmou.
O PSOE cuestiona as cifras de usuarios e da lista de espera
A portavoz adxunta centrou outra parte das súas críticas nos datos sobre persoas usuarias e demandantes pendentes de atención difundidos polo Goberno local. Segundo lembrou, en xuño o Concello comunicara que o SAF atendía 636 persoas, mentres que na presentación realizada este luns a cifra baixou a 455. Pola súa banda, a lista de espera pasaría das 567 persoas anunciadas en xuño ás 538 que o Executivo municipal sinala agora.
"Estamos ante uns datos que non encaixan e que o Goberno ten a obriga de explicar. Como se pasa de 636 persoas usuarias a 455? Que criterio se está empregando para contabilizar a lista de espera? Houbo cambios na metodoloxía, actualizacións dos expedientes ou modificacións no perímetro dos datos? Se existen explicacións técnicas, Candia debe facelas públicas. O que non pode facer é ofrecer cifras diferentes sen aclarar por que", reclamou.
A concelleira denunciou, ademais, unha discrepancia na propia comunicación municipal deste luns. Segundo explicou, o comunicado do Goberno local afirmaba que en xuño había 585 persoas na lista de espera, malia que os datos difundidos polo Concello nese momento situaban a cifra en 567.
Ao utilizar as 585 persoas como referencia inicial, o Executivo presenta unha redución de 47 demandantes ata as 538 actuais. Porén, se se toma como punto de partida o dato de 567 persoas publicado en xuño, o descenso sería de 29, é dicir, 18 menos das que suxire a comparación empregada polo Goberno local.
"Non é aceptable modificar a cifra de partida para aparentar unha mellora maior. Se en xuño se comunicaron 567 persoas en espera, esa é a referencia que hai que utilizar, salvo que se explique de maneira transparente por que ese dato se corrixe. A diferenza entre falar dunha redución de 47 persoas e dunha de 29 non é unha cuestión menor: significa presentar unha mellora superior á que se desprende dos datos publicados", sostivo González Abelleira.
Para o Grupo Socialista, estas discrepancias dificultan avaliar a evolución real do servizo e poden ocultar a dimensión das necesidades de atención. A portavoz adxunta advertiu especialmente da insuficiencia de recursos para as persoas dependentes de grao I e reclamou información desagregada sobre usuarios, solicitudes pendentes, tempos de espera e capacidade efectiva de atención.
"Non se pode xestionar un servizo social esencial a base de cifras que cambian dunha comunicación a outra. O Concello debe publicar datos comparables, actualizados e verificables", engadiu.
As 3.138 horas anunciadas e a falta de persoal
González Abelleira tamén puxo en dúbida a concreción do incremento de 3.138 horas de atención anunciado polo Goberno local. Segundo indicou, non se aclarou a que período corresponde esa cifra, como se distribuirán as horas nin de que maneira se garantirá que se presten efectivamente.
"Dicir que se incrementa a atención en 3.138 horas sen explicar se son mensuais, anuais ou correspondentes a outro período non permite saber cal é o alcance real da medida. Tampouco se explicou como se van cubrir esas horas nin que planificación de persoal existe para facelo posible", advertiu.
A portavoz socialista insistiu en que aumentar as horas contratadas non garante por si só unha mellora na calidade do servizo. Para que a ampliación se traduza nunha atención efectiva, defendeu que debe ir acompañada dos recursos humanos necesarios, dunha organización adecuada e dunha planificación adaptada ás necesidades das persoas dependentes.
"Se non hai un incremento suficiente de persoal, non haberá unha mellora real da atención. As horas teñen que ser prestadas por profesionais, con tempo suficiente para atender cada persoa e con condicións que permitan garantir a continuidade e a calidade dos coidados. Non abonda con poñer unha cifra nun comunicado: hai que explicar como se vai converter en atención efectiva", afirmou.
## O financiamento procede dunha transferencia estatal, segundo o PSOE
Por último, Ana González Abelleira cuestionou a presentación do financiamento da medida por parte da alcaldesa. Segundo indicou, o incremento orzamentario destinado a ampliar a atención procede dunha transferencia do Goberno de España, polo que, ao seu xuízo, non debería presentarse como unha nova achega asumida polo Executivo municipal nin como un reforzo do compromiso económico da Xunta de Galicia.
"Candia debe explicar de onde proceden os recursos e deixar de trasladar a idea de que estamos ante un esforzo económico propio do seu Goberno. Se o incremento se financia cunha transferencia do Estado, hai que dicilo con claridade. A cidadanía ten dereito a saber quen achega os fondos e que administración está asumindo o custo da ampliación", sinalou.
A edil socialista insistiu en que o debate sobre o SAF non pode limitarse a un anuncio ou a unha porcentaxe. Para o PSOE, o fundamental é comprobar se as persoas dependentes reciben a atención que necesitan, se a lista de espera se reduce de forma verificable e se o servizo dispón de capacidade suficiente para garantir uns coidados dignos e de calidade.
"Non estamos falando dunha campaña de imaxe, senón dun servizo público esencial. O que esiximos é rigor nos datos, transparencia no financiamento e unha planificación realista que permita atender máis persoas sen deteriorar a calidade dos coidados. O plan anunciado por Candia chega tarde, ofrece unha ampliación limitada e deixa demasiadas preguntas sen responder. As familias non necesitan propaganda: necesitan atención", concluíu González Abelleira.
CONTESTACIÓN DO CONCELLO DE LUGO
O Concello de Lugo saíu ao paso das críticas do PSOE sobre o Servizo de Axuda no Fogar (SAF) e asegurou que a ampliación prevista no contrato pode alcanzar os 2,2 millóns de euros, unha cantidade que permitiría incorporar arredor de 3.100 horas mensuais adicionais de atención. O Goberno local sostén que o incremento debe calcularse sobre o importe máximo da licitación e non sobre as horas inicialmente contratadas.
Segundo explicou o Concello, o contrato ten un orzamento base de licitación de 11,1 millóns de euros, IVE incluído, para un período de dous anos. As condicións contemplan a posibilidade de ampliar o importe máximo ata un 20 %, unha cláusula que permite adaptar a prestación ás necesidades asistenciais existentes.
O Executivo municipal subliña que esta opción xa estaba recollida no contrato licitado durante a etapa de goberno do PSOE, aínda que, segundo afirma, daquela non se chegou a utilizar.
Un dos puntos centrais da controversia é a base sobre a que se aplica esa porcentaxe. O Concello insiste en que o 20 % debe calcularse sobre o orzamento máximo do contrato, e non sobre as aproximadamente 266.000 horas previstas inicialmente. Ao seu xuízo, empregar esta última cifra como referencia conduce a unha interpretación errónea do alcance da ampliación.
A administración local calcula que os 2,2 millóns de euros destinados á ampliación deberán repartirse ao longo do período restante do contrato, incluídas as prórrogas, que estima nuns 34 meses. Deste xeito, a cantidade equivalería a unha media aproximada de 65.000 euros mensuais.
Co prezo contractual de 20,91 euros por hora, o Concello considera que esta dotación económica permitiría aumentar a capacidade do servizo en arredor de 3.100 horas de atención ao mes.
O Goberno local cuestiona que o PSOE critique a aplicación desta cláusula, ao entender que formaba parte das condicións do contrato que a propia administración municipal impulsara durante o mandato socialista. A polémica céntrase así na interpretación económica da ampliación e no cálculo das horas adicionais que podería asumir o servizo.